Tag

uitvaart Archieven | Diana Prins Ritueelbegeleiding

Foto's - Herinneringen

Een prachtig vak

By | Herinneringen | 2 Comments

De uitvaartverzorger belt me terwijl ik onder het genot van een kop dampende thee mijn administratie bijwerk. “Kun jij een dienst voorgaan, komende zaterdag om 11 uur bij Zuylen?” Even mijn agenda checken… Ja hoor, het kan. “Het zijn hele lieve mensen!”, zegt ze nog.

Spannend…

De volgende middag loop ik het tuinpad op van een klein rijtjeshuis in de wijk Tuinzigt. Ik loop snel, want het miezert. Na het aanbellen wacht ik af. Altijd een beetje spannend: ik weet nooit wat er achter de voordeur op me wacht. Welke verhalen, hoe groot het verdriet, wat voor mensen… Steeds weer anders. “Ha vrouwke, kom gauw binnen, het regent! Bakske koffie?” De warmte komt me letterlijk en figuurlijk tegemoet.

We zitten rond de eettafel, twee zonen van dik in de 60, een schoondochter en ik. De verzekeringspapieren, oude foto’s die van zolder gehaald zijn, de geschreven enveloppen voor de rouwkaarten en de laptop worden opzij geschoven. “Het is uiteindelijk toch nog snel gegaan, begreep ik?”, open ik het gesprek. De zonen vertellen. Over de mensonterende ziekte die hun lieve moedertje van bijna 90 trof, terwijl ze toch al op de drempel van het leven stond. Over hoe ze, ondanks alle pijn en ellende, zo zorgzaam en lief was voor iedereen die langskwam. “Hedde al wa te drinken?”, vroeg ze dan. “Er zijn snoepkes eej, kèk maor in da trommeltje op de kast!”. En: “Ah, lief, bedankt, wa zorgde gij toch goed voor mij!”, tegen de verzorgster die haar kussen opschudde. De twee mannen veranderen voor mijn ogen in twee ontredderde jochies als ze vertellen over het overlijden van hun moeder: “…ons ma… ze ademde nog één keer… en toen niet meer…”.

Levensverhaal

Ze slikken, hoesten een keer om de opkomende tranen de baas te worden en hop, over tot de orde van de dag. “We willen zelf niks zeggen, dat kunnen we niet. Maar we hebben wel een mooi gedicht gevonden: wil jij dat namens ons voorlezen? En we willen graag dat je vertelt over haar leven, kan dat?”. Ja, natuurlijk! De mannen vallen stil. Tsja, waar te beginnen? “Het klinkt misschien niet zo aardig, maar er valt niet zoveel te vertellen over ons ma. Ze was een eenvoudig mens, leidde een simpel leven. Ze was tevreden met weinig, en maakte eigenlijk niet veel mee”. Nou, dat zullen we nog weleens zien… Ik stel wat vragen, en we bekijken de foto’s die uit een oude koektrommel op zolder gehaald zijn. De mannen zitten er steeds meer ontspannen bij, er wordt een pilsje opengemaakt, en er komen veel herinneringen boven. Over de jonge Duitse soldaat die uitgeput bij ma en haar ouders thuis aan de keukentafel in slaap viel, met z’n geweer in zijn handen, op de vlucht naar zijn vaderland. Over hoe ma met haar oudere zus ging dansen in een danszaal in de stad. De jongens zaten aan de ene kant van de zaal, de meisjes aan de andere kant. Hoe daar een groepje jongens stééds weer de aandacht trok omdat ze een hoop plezier hadden. Eén van die jongens was pa, en toen pa en ma elkaars blik vingen werden ze op slag verliefd. Ma viel als een blok voor de stoere jongen met z’n ondeugende kuif. Het was armoe troef, zo vlak na de oorlog, dus pa en ma hebben lang verkering gehad voordat er eindelijk getrouwd kon worden. Na het trouwen werd er eerst ingewoond bij pa’s ouders, zo ging dat destijds. Een paar jaar later werden de twee jongens geboren. En die twee jongens van toen zitten nu tegenover me, veel grijzer en rimpeliger dan destijds, te gniffelen als ze vertellen over hoe ze als kind samen hun moeder voor de gek hielden. Als ze het beu was gooide ze een pantoffel naar de zoon die het dichtst bij haar stond. Maar dat gebeurde niet vaak, want ze was vooral lief en zorgzaam. “Een betere moeder hadden we ons niet kunnen wensen!”. Schoondochter vertelt hoe welkom zij was toen zij als schuchtere 16-jarige voor het eerst bij het gezin kwam. Je kon haar schoonmoeder niet kwader krijgen dan door te spreken over ‘de kouwe kant’ als je het over haar geliefde schoondochters had!

Een lach en een traan

De zonen weten niet van ophouden, het ene prachtige verhaal na het andere wordt verteld. Er wordt veel gelachen en af en toe een traan weggepinkt. Drie uur nadat ik bij deze, toen nog voor mij wildvreemde mensen binnenstapte, kijk ik naar mijn schrijfblok en blader ik door mijn notities. Voorzichtig vertel ik de mannen dat we ‘maar’ drie kwartier de tijd hebben in de aula, dus dat ik lang niet alle mooie verhalen en dierbare herinneringen zal kunnen gebruiken in mijn verhaal. “Da gif niks vrouwke… Maokt ‘r maor wa moois van!”. En dat ga ik zéker doen. Uitgezwaaid door drie lieve mensen, nagloeiend van de warmte en met mijn hoofd vol zwartwit beelden uit de film van het leven van deze vrouw die ik een beetje mocht leren kennen, sta ik weer buiten. Wat een prachtig vak heb ik toch…

Mijmerende vrouw herinneringen ophalend

Herinneringen, een waardevol bezit

By | Herinneringen | No Comments

Terwijl het buiten regent zit ik knus in een hoekje in de bank, een grote kop warme thee in mijn handen. ‘Supermarket flowers’ van Ed Sheeran klinkt op de radio. Hij schreef dit na het overlijden van zijn oma. Wat een prachtig, gevoelig liedje is het toch. “Packed up the photo album Matthew had made. Memories of a life that’s been loved.” Memories, herinneringen…

Herinneringen zijn een gek ding

Soms ruik je een geur en komen via je neus herinneringen binnen aan een vriend van vroeger, waar je jaren niet aan gedacht hebt. Je hoort een flard van een lied en ineens sta je weer op het schoolfeest van je oude middelbare school waar je je eerste zoen krijgt. Als navigatieTruus je om een omleiding loodst, rij je door de straat waar je ooit elke avond rondhing met je vrienden. Een glimlach speelt rond je mond: jeugdsentiment!

Een waardevol bezit

Soms komen herinneringen niet ongevraagd binnen, maar probeer je ze juist krampachtig vast te houden. Omdat de herinnering het enige is dat je nog hebt van een bijzonder persoon. Een waardevol bezit. Je grootste angst: op een dag wakker worden en niet meer weten hoe ze klonk of hoe ze rook. De schok, als je je zijn gezicht niet meer direct voor de geest kunt halen. De opluchting stroomt door je heen als zijn lieve glimlach je ineens weer te binnen schiet. Een dierbaar persoon is er lijfelijk niet meer, maar je bent hem of haar nooit helemaal kwijt zolang de herinneringen in je geheugen en in je hart gegrift staan.

Loslaten en vasthouden

Misschien pijnlijk en emotioneel, maar ook zo kostbaar om na een overlijden samen herinneringen op te halen. Om het leven van de overledene te vieren tijdens de afscheidsbijeenkomst, door over hem te vertellen. In vogelvlucht door zijn leven, een gedicht dat haar zo typeert, een anekdote die een lach op ieders gezicht tovert. Je laat iemand los, en tegelijkertijd houd je hem vast in herinneringen.

Herinneringen kun je koesteren, en herinneringen kun je maken. Mijn motto: verzamel geen spullen, maar verzamel ervaringen, herinneringen. “Memories of a life that’s been loved”… Geniet! Dan geniet ik nog even verder van m’n kop thee en Ed Sheeran op repeat…

 

Hoe hoort het eigenlijk?

By | Uitvaart | No Comments

Een vraag die ik vaak krijg is: “Hoe hoort het eigenlijk, rondom een uitvaart?” Logisch. Als je nog nooit een naast familielid of een goede vriend bent verloren, ben je waarschijnlijk nooit betrokken geweest bij de organisatie van een uitvaart. Voordat ik de vraag beantwoord, denk ik automatisch terug aan het afscheid van mijn moeder, toen diezelfde vraag in mijn hoofd rondspookte.

Maandag 11 april 2005, half 9 ‘s ochtends. Normaal gesproken zat ik op mijn werk op een groot accountantskantoor. Met mijn hele hart, m’n hele lijf wenste ik op dat moment dat ik daar zat. Computer net opgestart, kop koffie gepakt. Helaas… Het leven beslist soms anders. Ik zat samen met mijn vader, mijn vriend, mijn broer en zijn vriendin aan tafel met Tamara, de uitvaartverzorger. Totaal verlamd vanwege de schok van het overlijden van mijn moeder, ons ma, zaten wij bij elkaar, terwijl er actie van ons verwacht werd.

Het hart van mijn moeder was er die nacht ineens mee gestopt. Was dit te voorkomen geweest? Had ik iets kunnen doen om dit te voorkomen? Die vragen heb ik in de dagen na haar overlijden geparkeerd. Vragen waar we wèl over na moesten denken waren:

  • Wilde zij begraven of gecremeerd worden?
  • Hoeveel mensen verwachten we tijdens de uitvaart?
  • Willen we haar thuis houden tot het moment van de uitvaart, of laten we haar in het uitvaartcentrum opbaren?
  • Hoe lang duurt de afscheidsbijeenkomst?
  • Wie spreken er, en welke teksten worden er voorgedragen?
  • Plaatsen we een rouwadvertentie in de krant?
  • Welke tekst en afbeelding zetten we op de kaart?

Duizend vragen kwamen op ons af. Bij elke vraag dachten we “Hoe hoort het eigenlijk?” maar ook “Wat past bij ons ma en bij ons?”. En bij elke vraag was daar gelukkig ook Tamara die ons adviseerde en ondersteunde.

We hebben vooral ons hart gevolgd. Afscheid nemen doe je immers met je hart. Dat geef ik dan ook als antwoord wanneer mensen mij vragen:

“Hoe hoort het eigenlijk?”

Daar is geen pasklaar antwoord op. Iedereen mag het op zijn eigen manier doen, en er is heel veel mogelijk. Natuurlijk zijn er gebruiken, regels en tradities rondom uitvaarten. Sommigen spreken voor zich: zo zet je je telefoon uit tijdens de afscheidsbijeenkomst. Over sommige gebruiken denk je misschien niet na, maar volg je de aanwijzingen van de uitvaartverzorger. Bijvoorbeeld bij het afscheid nemen van de overledene, aan het eind van de bijeenkomst.

De afscheidsbijeenkomst mag je vormgeven op een eigen en persoonlijke manier. Dit zodat het afscheid past bij jullie en bij de persoon die overleden is. Kerkelijke uitvaarten kennen nog altijd een aantal vaste rituelen, maar ook daar staan de wensen van de overledene en de nabestaanden steeds meer centraal.

In mijn werk als ritueelbegeleider mag ik jullie adviseren in en ondersteunen bij het vormgeven van een mooie, persoonlijke, bij jullie passende afscheidsbijeenkomst. Wat een mooi, waardevol vak heb ik toch…